Dlaczego grzyby psylocybinowe powodują nudności?

20 lutego, 2024 · Grzyby psylocybinowe · 7 min czytania

Mdłości są jednym z głównych niepożądanych skutków, które niektóre osoby doświadczają po spożyciu grzybów psychodelicznych, znanych również jako magiczne grzyby.

Nudności po spożyciu grzybów psylocybinowych są więc dobrze znane wśród użytkowników, ale co dokładnie powoduje ten dyskomfort? Czy to same grzyby, czy chemiczne związki w nich zawarte? A może obie te przyczyny? W tym artykule przyjrzymy się naukowym aspektom tego zjawiska: skąd biorą się takie reakcje, kiedy nudności mogą być objawem zatrucia i dlaczego nie podajemy „sposobów” na ich ograniczanie.

Co to są grzyby psylocybinowe?

Grzyby psylocybinowe to rodzaj grzybów zawierających psylocybinę, substancję chemiczną, która po przemianie w organizmie ludzkim na psylocynę, wykazuje silne działanie psychodeliczne. Są one używane w różnych kulturach od tysięcy lat, zarówno w rytuałach religijnych, jak i celach leczniczych. Współczesna nauka bada potencjał terapeutyczny grzybów psylocybinowych w leczeniu depresji, lęku, uzależnień i innych zaburzeń psychicznych. Grzyby te zawierają również inne związki chemiczne, takie jak baeocystyna i norbaeocystyna, norpsilocyna , fenetyloamina, które mogą wpływać na doświadczenia użytkowników oraz na ich fizyczne samopoczucie.

Mechanizm działania grzybów psylocybinowych

Psylocybina zawarta w grzybach jest prolekiem, co oznacza, że sama w sobie nie jest aktywna psychodelicznie, dopóki nie zostanie przekształcona w organizmie w psylocynę. Psylocyna następnie oddziałuje z układem serotoninowym mózgu, szczególnie z receptorami 5-HT2A, co prowadzi do głębokich zmian w percepcji, nastroju i myśleniu. Efekty te mogą obejmować zmiany percepcji wzrokowej, przepływ myśli i zmiany w postrzeganiu czasu.

Trudności z trawieniem grzybów i chityny

Chityna, będąca głównym składnikiem ścian komórkowych grzybów, w tym grzybów psylocybinowych, stanowi wyzwanie trawienne dla ludzi. Ta trudność w trawieniu wynika z jej unikalnej struktury polimerowej, która jest odporna na działanie enzymów trawiennych w ludzkim przewodzie pokarmowym. Polisacharyd ten składa się z długich łańcuchów N-acetyloglukozaminy, co nadaje mu wyjątkową wytrzymałość i odporność na rozkład. Nasz organizm często chce się pozbyć tej materii, przez co po spożyciu grzybów mogą pojawić się nudności i wymioty.

Podrażnienie przewodu pokarmowego

Spożycie grzybów psylocybinowych może prowadzić do podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego, ponieważ chityna jest trudna do strawienia. To podrażnienie może być jedną z przyczyn odczuwania dyskomfortu, takiego jak nudności. Twarda struktura chitynowa może fizycznie drażnić przewód pokarmowy, powodując odczucie ciężkości i niekomfortu, które mogą prowadzić do wymiotów.

Reakcje immunologiczne i zapalne

Ciało ludzkie posiada naturalną zdolność do identyfikowania i reagowania na obce substancje, w tym chitynę. Pomimo braku zdolności do efektywnego trawienia chityny, organizm ludzki może reagować na nią poprzez aktywację odpowiedzi immunologicznej i zapalnej. Te reakcje mogą przyczyniać się do stanów zapalnych w przewodzie pokarmowym, co z kolei może wywołać nudności.

Przyczyny nudności wywołanych przez grzyby psylocybinowe

Psylocybina i psilocyna mogą oddziaływać na układ nerwowy, w tym na obszary mózgu odpowiedzialne za regulację nudności i wymiotów. Te substancje chemiczne mogą stymulować określone receptory serotoninowe w mózgu, co może prowadzić do zmian w percepcji oraz odczuwania dyskomfortu żołądkowego. Interakcja ta jest jednym z możliwych wyjaśnień, dlaczego spożycie grzybów psylocybinowych może powodować uczucie nudności.

Indywidualne różnice w metabolizmie

Reakcja na psylocybinę i psylocynę może się różnić w zależności od indywidualnych właściwości metabolizmu każdej osoby. Czynniki takie jak szybkość metabolizowania substancji psychoaktywnych, wrażliwość na składniki aktywne oraz ogólny stan zdrowia przewodu pokarmowego mogą wpływać na intensywność odczuwanych nudności. Indywidualne predyspozycje genetyczne oraz stan mikrobiomu jelitowego również mogą odgrywać rolę w reakcji na grzyby psylocybinowe.

Niektórzy uczestnicy badań z użyciem czystej, syntetycznej psylocybiny zgłaszają nudności jako efekt uboczny ich leczenia. To może wskazywać na psylocybinę jako możliwą przyczynę nudności wywołanych magicznymi grzybami. Ponadto, ponieważ organizm szybko przekształca psylocybinę w jej aktywną formę psylocynę, sugeruje to, że psylocyna może odgrywać rolę w nudnościach.

Jak zapobiegać nudnościom po grzybach — dlaczego nie podajemy sposobów

Powody, dla których nie podajemy tu sposobów na ograniczanie nudności po grzybach, są trzy.

1. Przyczyna leży także w samej substancji

Chityna to tylko jedna z możliwych przyczyn. Jak wspomnieliśmy wyżej, nudności zgłaszają również uczestnicy badań z czystą, syntetyczną psylocybiną, a więc bez tkanki grzyba. W systematycznym przeglądzie badań klinicznych z psychodelikami (Breeksema i in., „Journal of Psychopharmacology” 2022) nudności należały do często zgłaszanych ostrych działań niepożądanych. Przynajmniej część przyczyny leży więc w samej substancji, a nie w tkance grzyba.

2. Zawartości substancji w grzybach nie da się przewidzieć

Nie podajemy tu też żadnych ilości grzybów, bo zawartość substancji w nich jest zmienna: w pracy zespołu Sharchatona opublikowanej w lipcu 2026 roku w „Journal of Fungi” czternaście szczepów Psilocybe cubensis badanych w jednakowych warunkach laboratoryjnych różniło się łączną zawartością tryptamin ponad 7,8-krotnie — od 2,62 do 20,65 mg/g suchej masy — a współczynnik zmienności zawartości psylocybiny między pojedynczymi owocnikami tego samego szczepu wynosił od 12,81 do 23,39 procent. Zespół McTaggarta porównał z kolei w 2023 roku w „Current Biology” 86 genomów odmian dostępnych w handlu: większość z nich wywodzi się z pokrewnych populacji, a allele klastra genów biosyntezy psylocybiny są u większości identyczne. Nazwa odmiany nie pozwala więc przewidzieć składu chemicznego.

3. Prawo — i to, co sprzedajemy

Psylocybina i psylocyna są w Polsce substancjami psychotropowymi z grupy I-P, a owocniki grzybów psylocybinowych je zawierają. Porada, jak przygotować i przyjąć grzyby, żeby lepiej je znieść, ułatwiałaby użycie substancji psychotropowej. Przedmiotem sprzedaży jest grzybnia do obserwacji, a doprowadzenie jej do wyrośnięcia owocników jest w Polsce zakazane.

Kiedy nudności po grzybach są sygnałem alarmowym

Nudności, wymioty i biegunka, które pojawiają się dopiero po kilku lub kilkunastu godzinach od zjedzenia dziko rosnących grzybów, mogą oznaczać zatrucie amatoksynami. Zawiera je muchomor zielonawy, a także hełmówka jadowita (Galerina marginata), niepozorny brązowy grzyb, który bywa mylony z niektórymi gatunkami z rodzaju Psilocybe. Poprawa samopoczucia po pierwszych objawach bywa złudna, bo toksyny nadal uszkadzają wątrobę i nerki. Przy takich objawach trzeba natychmiast szukać pomocy lekarskiej (numer alarmowy 112).

Podsumowanie

Nudności po grzybach psylocybinowych mogą mieć co najmniej dwa źródła: trudną do strawienia chitynę oraz samą substancję. Na to drugie wskazują zgłoszenia nudności w badaniach z syntetyczną psylocybiną. Nie podajemy tu przepisów, które miałyby je ograniczać, bo porada dotycząca przyjmowania ułatwiałaby użycie substancji psychotropowej. Dalsze badania nad poszczególnymi związkami zawartymi w grzybach psylocybinowych mogą przybliżyć ich wpływ na zmysły i organizm człowieka.

Źródła

1. Shibata T, Kudou M, Hoshi Y, Kudo A, Nanashima N, Miyairi K. Isolation and characterization of a novel two-component hemolysin, erylysin A and B, from an edible mushroom, Pleurotus eryngii. Toxicon. 2010;56(8):1436–1442.
2. Kopp T, Mastan P, Mothes N, Tzaneva S, Stingl G, Tanew A. Systemic allergic contact dermatitis due to consumption of raw shiitake mushroom. Clinical and Experimental Dermatology: Clinical dermatology. 2009;34(8):e910–e913.
3. Elieh Ali Komi D, Sharma L, Dela Cruz CS. Chitin and Its Effects on Inflammatory and Immune Responses. Clinical Reviews in Allergy & Immunology. 2018;54(2):213-223. doi:10.1007/s12016-017-8600-0
4. Leung AY, Paul AG. Baeocystin and norbaeocystin: New analogs of psilocybin from Psilocybe baeocystis. Journal of Pharmaceutical Sciences. 1968;57(10):1667-1671. doi:10.1002/jps.2600571007
5. Lenz C, Wick J, Hoffmeister D. Identification of ω-N-Methyl-4-hydroxytryptamine (norpsilocin) as a Psilocybe natural product. Journal of Natural Products. 2017;80(10):2835-2838. doi:10.1021/acs.jnatprod.7b00407
6. Shulgin A, Shulgin A. PiHKAL- A Chemical Love Story. Transform Press; 1995.
7. Gartz J. Variation of alkaloid levels in fruiting bodies of Inocybe aeruginascens. Planta medica. 1987;53(06):539-541. doi:10.1055/s-2006-962805
8. Isbell H. Comparison of the reactions induced by psilocybin and LSD-25 in man. Psychopharmacologia. 1959;1(1):29-38. doi:10.1007/BF00408109
9. Griffiths RR, Johnson MW, Carducci MA, et al. Psilocybin produces substantial and sustained decreases in depression and anxiety in patients with life-threatening cancer: A randomized double-blind trial. J Psychopharmacol. 2016;30(12):1181-1197. doi:10.1177/0269881116675513
10. Passie T, Seifert J, Schneider U, Emrich HM. The pharmacology of psilocybin. Addiction Biology. 2002;7(4):357-364. doi:10.1080/1355621021000005937
11. Irsfeld M, Spadafore M, Prüß BM. β-phenylethylamine, a small molecule with a large impact. Webmedcentral. 2013;4(9). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3904499/.