Terapia psylocybiną wiąże się z trwałą redukcją depresji trwającą co najmniej 5 lat – nowe badania

25 września, 2025 · Badania · 5 min czytania

Aktualizacja z 27 sierpnia 2026: co pokazały nowsze badania

Ten tekst opisuje obserwację odległą bez grupy kontrolnej, przedstawioną na konferencji i obejmującą część uczestników pierwotnego badania na 24 osobach. Nie jest to badanie z randomizacją, a większość uczestników w ciągu tych pięciu lat korzystała z innych form leczenia — psychoterapii, leków przeciwdepresyjnych, u części także z terapii ketaminowej. Z takiego układu nie da się orzec, co utrzymało poprawę.

Od czasu publikacji tego wpisu ukazały się trzy prace, które każą patrzeć na trwałość efektu ostrożniej:

• 52-tygodniowa obserwacja uczestników badania COMP001 (Journal of Clinical Psychiatry, 2025): mediana czasu do zdarzenia depresyjnego wyniosła 92 dni w ramieniu 25 mg wobec 62 dni w ramieniu porównawczym, a większość uczestników doświadczyła takiego zdarzenia do dwunastego tygodnia.
• Badanie sztokholmskie na 35 osobach (JAMA Network Open, 2026): przewaga nad grupą porównawczą była istotna w dniu 8, 15 i 42, ale w dniu 365 już nie.
• Obserwacja 126 uczestników (Psychotherapy and Psychosomatics, 2026): poprawa po dwunastu miesiącach była stabilna, ale bez różnic między ramionami badania.

Nie unieważnia to opisanych niżej wyników, ale zmienia ich wagę: trwałość efektu jest dziś pytaniem otwartym, a nie ustaleniem. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza.

Wyobraź sobie leczenie depresji, które nie wymaga codziennego brania tabletek, a jego pozytywne efekty utrzymują się przez lata. Najnowsze badanie opublikowane w Journal of Psychedelic Studies pokazuje, że terapia wspomagana psylocybiną może dawać właśnie takie rezultaty. Po pięciu latach aż dwie trzecie pacjentów wciąż było w remisji. Sprawdźmy, co to oznacza i gdzie jest haczyk.

Czym jest terapia wspomagana psylocybiną?

Kiedy słyszysz „psylocybina”, pewnie myślisz o „magicznych grzybkach”. I słusznie, bo to główna substancja psychoaktywna w nich zawarta. Jednak terapia z jej użyciem to coś znacznie więcej niż rekreacyjne doświadczenie.

Grzyby to nie wszystko – kluczowa rola psychoterapii

Terapia wspomagana psylocybiną to starannie opracowany proces. Pacjent przyjmuje precyzyjnie odmierzoną dawkę substancji w kontrolowanym, bezpiecznym otoczeniu, pod opieką wyszkolonych terapeutów. W badaniu, o którym mowa, protokół obejmował dwie sesje z psylocybiną oraz około 13 godzin wsparcia psychoterapeutycznego.

Celem nie jest samo „przeżycie” psychodeliczne, ale wykorzystanie go do głębokiej pracy terapeutycznej. To fundamentalna różnica w porównaniu do tradycyjnych leków, które często trzeba przyjmować codziennie, by tłumić objawy.

Poznaj nasze bestsellery

Przełomowe badanie – jak sprawdzono długotrwałe efekty?

Wszystko zaczęło się w 2021 roku na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa. To wtedy zespół pod kierownictwem Alana Davisa przeprowadził badanie na 24 dorosłych osobach z ciężką depresją. Wyniki były obiecujące, ale kluczowe pytanie brzmiało: czy efekty utrzymają się na dłuższą metę?

Od pierwszej sesji do ankiety po pięciu latach

Pięć lat później naukowcy z Ohio State University i Johns Hopkins University odnaleźli uczestników tamtego eksperymentu. Osiemnastu z nich zgodziło się wziąć udział w badaniu uzupełniającym. Wypełnili szczegółowe ankiety i odbyli pogłębione wywiady z klinicystami.

Co ważne, badacze podeszli do wyników bardzo ostrożnie. Założyli, że sześć osób, które nie odpowiedziały, miało pełny nawrót depresji. Nawet przy tak pesymistycznym założeniu, wyniki okazały się niezwykle pozytywne.

Co odkryto po 5 latach? Główne wyniki i zaskoczenie

Okazało się, że aż 67% (dwie trzecie) uczestników pierwotnego badania było w stanie remisji depresji. Oznacza to, że nie spełniali już kryteriów diagnostycznych tej choroby.

Wyniki lepsze niż po roku

Co najciekawsze, ten wynik jest nawet nieco lepszy niż ten odnotowany rok po terapii, kiedy w remisji było 58% pacjentów. To sugeruje, że pozytywne zmiany zapoczątkowane przez terapię nie tylko się utrzymują, ale mogą się z czasem pogłębiać.

„Nawet kontrolując dane osób, które nie wzięły udziału w badaniu uzupełniającym, nadal widzimy bardzo dużą i znaczącą redukcję objawów depresji” – powiedział prof. Alan Davis. „To dla nas ekscytujące, bo pokazało, że liczba uczestników w pełnej remisji nawet nieznacznie wzrosła”.

Psylocybina jako katalizator, a nie cudowny lek

Czy to oznacza, że dwie dawki psylocybiny magicznie leczą depresję na zawsze? Rzeczywistość jest bardziej złożona, ale i bardziej obiecująca.

Prawdziwy obraz leczenia: co działo się przez 5 lat?

Wywiady z pacjentami pokazały, że tylko 3 z 18 osób przez ostatnie pięć lat nie korzystało z żadnej innej formy leczenia. Pozostali sięgali po tradycyjną psychoterapię, leki przeciwdepresyjne, a nawet inne terapie, jak te z użyciem ketaminy.

Nie podważa to jednak skuteczności psylocybiny. Wręcz przeciwnie, pokazuje jej prawdziwą rolę.

Zmiana perspektywy: „Moja depresja stała się łatwiejsza do opanowania”

Uczestnicy opisywali, że terapia fundamentalnie zmieniła ich relację z depresją. Wcześniej czuli, że choroba jest wszechogarniającym, paraliżującym stanem. Po terapii, nawet jeśli pojawiały się gorsze dni, postrzegali swoje objawy jako bardziej sytuacyjne i łatwiejsze do zarządzania. Odzyskali zdolność do odczuwania radości i entuzjazmu, co mogło sprawić, że inne formy terapii stały się dla nich bardziej skuteczne.

Czy terapia psylocybiną jest bezpieczna? Co mówią pacjenci?

Większość (11 z 18) uczestników nie zgłosiła żadnych długoterminowych negatywnych skutków. Kilka osób przyznało, że po sesjach czuło się nieprzygotowanych na tak dużą wrażliwość emocjonalną. Inni wspominali, że trudnym elementem było odstawienie wcześniejszych leków psychotropowych przed rozpoczęciem badania.

Co ważne, pacjenci, którzy próbowali używać psychodelików na własną rękę, przyznali, że efekty nie były tak pomocne jak w kontrolowanych warunkach klinicznych. To potwierdza, że wsparcie terapeutyczne jest kluczowym elementem sukcesu.

Wnioski: co dalej z leczeniem depresji psychodelikami?

Badanie ma swoje ograniczenia – przede wszystkim małą grupę badawczą i brak grupy kontrolnej. Mimo to dostarcza pierwszych tak długoterminowych dowodów na skuteczność terapii psylocybinowej.

Główny wniosek jest jasny: terapia ta nie jest jednorazowym „lekarstwem na depresję”. Działa raczej jak potężny katalizator, który uruchamia proces zdrowienia, zmienia perspektywę pacjenta i pozwala mu na nowo zaangażować się w życie oraz skuteczniej korzystać z innych dostępnych form pomocy. To nadzieja na rewolucję w leczeniu zdrowia psychicznego.

Autorami badania „ Pięcioletnie wyniki terapii wspomaganej psylocybiną w leczeniu zaburzeń depresyjnych ” są Alan K. Davis, Nathan D. Sepeda, Adam W. Levin, Mary Cosimano, Hillary Shaub, Taylor Washington, Peter M. Gooch, Shoval Gilead, Skylar J. Gaughan, Stacey B. Armstrong i Frederick S. Barrett.

Zobacz też

• Grzyby psylocybinowe — kompletny przewodnik
• Psylocybina — jak działa na mózg