Czas po psylocybinie: Dlaczego sekundy stają się wiecznością?

Znasz to uczucie z opowieści badaczy psychodelików? Mijają zaledwie minuty, a Tobie wydaje się, że minęły całe godziny. Zniekształcony czas po psychodelikach to bardzo częste zjawisko. Użytkownicy często mówią wręcz o „zatrzymaniu czasu”.

Do tej pory opieraliśmy się głównie na subiektywnych relacjach. Teraz mamy na to twarde dowody naukowe.

W marcu 2026 roku w Journal of Psychopharmacology opublikowano przełomowe badanie. Naukowcy sprawdzili w nim, jak psylocybina wpływa na ocenę bardzo krótkich chwil. Zobacz, co dokładnie odkryli badacze z czeskiego Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego.

Jak badano percepcję czasu po psychodelikach?

Zespołem naukowców kierował Petr Scholle. Eksperyment został zaprojektowany bardzo rygorystycznie. Użyto metody podwójnie ślepej próby. To oznacza, że nikt w sali nie wiedział, kto przyjmuje aktywną substancję, a kto placebo.

W badaniu wzięło udział 24 zdrowych ochotników. Przebieg testu wyglądał następująco:

• Uczestnicy siadali przed ekranem komputera.
• Na monitorze pojawiało się niebieskie koło.
• Ochotnicy musieli ocenić czas jego wyświetlania.
• Krótki czas wynosił 1 sekundę. Długi czas wynosił 3 sekundy.

Zadanie wykonywano 4 godziny po spożyciu tabletek z psylocybiną. Wtedy najsilniejsze wizualne efekty psylocybiny już mijały. Dzięki temu ochotnicy mogli skupić się na ekranie i zrozumieć instrukcje.

Wyniki z 2026 roku: Czas po psylocybinie wyraźnie zwalnia

Wyniki eksperymentu są jednoznaczne. Psylocybina sprawia, że ludzie silnie niedoceniają czasu trwania zdarzeń wizualnych.

Co to oznacza w praktyce?

• Badani potrzebowali więcej czasu, aby uznać wyświetlany obraz za „długi”.
• Jeśli koło było na ekranie przez 2 sekundy, dla osoby po psylocybinie trwało to krócej.
• Aby poczuć, że minęła zwykła ilość czasu, musieli czekać znacznie dłużej.

Zjawisko to potwierdziło przesunięcie tzw. punktu przecięcia. Wewnętrzne odczucie czasu u badanych bardzo zwolniło w stosunku do prawdziwego zegara.

Dodatkowo uczestnicy stracili precyzję w ocenie upływających sekund. Mieli duże problemy z odróżnieniem od siebie sygnałów, które trwały dłużej niż 2 sekundy. Ich postrzeganie stało się rozmyte i zmienne. Co ważne, te komputerowe wyniki idealnie pokryły się z ankietami, w których badani opisywali swoje subiektywne wrażenia.

Dlaczego magiczne grzyby zmieniają wewnętrzny zegar?

Nasz mózg śledzi upływ sekund za pomocą mechanizmu, który psycholodzy nazywają „wewnętrznym rozrusznikiem”. Działa on trochę jak stoper. Wysyła impulsy, a umysł zbiera je i porównuje ze wspomnieniami. W ten sposób wiesz, ile trwa mrugnięcie okiem, a ile podgrzanie obiadu.

Niektóre substancje, jak stymulanty i dopamina, po prostu przyspieszają ten zegar. Wtedy czujesz, że czas pędzi. Jednak układ serotoninowy, na który działają psychodeliki, działa inaczej.

Autorzy czeskiego badania odrzucają teorię zmiany tempa zegara. Zamiast tego proponują hipotezę „szumu poznawczego”.

Oto jak to działa:

• Psylocybina wprowadza do mózgu ogromny chaos informacyjny.
• Substancja mocno zakłóca Twoją uwagę oraz pamięć operacyjną.
• Mózg ma problem z utrzymaniem zebranych impulsów czasu w pamięci.
• Część informacji „gubi się” w tym szumie.
• W efekcie mózg zbyt wcześnie ocenia sytuację i niedocenia faktycznego upływu czasu.

Co przyniesie przyszłość w badaniach nad psylocybiną?

Czeskie badanie to ogromny krok naprzód w zrozumieniu działania psychodelików. Autorzy uczciwie zaznaczają jednak jego ograniczenia. Grupa badawcza była mała, a testy odbywały się w fazie ustępowania działania substancji. Prawdziwy szczyt doświadczenia psychodelicznego wciąż pozostaje wielką tajemnicą.

Kolejnym etapem dla naukowców będzie przetestowanie różnych dawek. Badacze planują także użyć blokerów chemicznych. Chcą dokładnie sprawdzić, które receptory serotoninowe odpowiadają za ten niezwykły efekt zagięcia czasu. Wiedza ta może w przyszłości pomóc w rozwoju nowych terapii dla osób z zaburzeniami psychicznymi.

Źródło: Scholle P, Wenke Š, Nekovářová T, et al. The effects of psilocybin on time perception in humans: A comparative analysis of subjective and objective measures. Journal of Psychopharmacology. 2026;0(0). doi:10.1177/02698811251389552